Şair Albatros

4-Şair yüreğindeki sözcükleri dize dökerken nasıl bir ortamda bunu gerçekleştirir. Fiziksel bir ortam olarak bir hazırlık yapar mı?

  Şair sorgulayan kişidir. Önce kendini sonra çevresinde olup bitenleri eleştirmekle şiiri gerçekleştirebilir. O yüzden “Hüzün” vazgeçilmez bir enstrümandır şair için. Mutluluğun şiir yazdırabileceğine şüphe ile yaklaşıyorum. Şiir şairin bilinçaltında kendi takvimini yürütür ve zamanını bekler. O zaman geldiğinde ise artık kişinin; masa başında, otobüste veya cephede olması fark etmez; o şiir artık yazılmıştır.


5-Hangi şairleri beğeniyorsunuz? Sizi etkileyen şairler kimlerdir?

Halk Ozanlarını keyifle okurum. Onlar arasında ayırım yapmayacağım. Modern Türk Şiirine gelince; Nazım Hikmet, Atilla İlhan, Ataol Behramoğlu, Can Yücel, Haydar Ergülen, Murathan Mungan evet ilk bakışta beni etkileyen şairler bunlardır diyebilirim.

Antoloji serüvenime başladıktan sonra keşfettiğim çok değerli kalemler var, isimlerini tek tek sıralamak istemiyorum, saygımdan dolayı.

Yabancı şairler de var. Lorca, Neruda, Mayakovsky, Eluard ve elbette Boudelaire…

6-“Şiirin içinde fikir, elmanın içindeki gıda kadar saklı olmalıdır” sözünü nasıl değerlendirirsiniz?

Şiirde şeklen yalın ve ağdasız bir Türkçe kullanımını tercih ediyorum. Elbette her şair gibi okura vermek istediğim bir mesajım var. Yalnız uzun zaman önce farkettim ki; şiirde düzyazı gibi fikir çabası içine girilmemeli. Sınırlı okuyucu kitlemden; ( eşim, birkaç dostum ve antolojideki ustalar :)) şiirin her yürekte ve beyinde kendi potansiyelini ortaya çıkardığını görüyor ve anlıyorum. Elbette, gerçekten iyi bir şiirse.

Diğer taraftan Toplumcu-Gerçekçi bir çizgide yazmaya çalışan bir kalem olarak şiirin genel halk kitlelerinde ses getirir durumda olmasının önemli olduğunu düşünüyorum. Bunu anlatmak oldukça zor. Nazım’ı örnek vereyim öyleyse. İlkokul mezunu bir köylü vatandaşımız bile onun şiirinden doğru mesajı alabilir pekâlâ.

Her şeyin hakkıyla yapılması gerekiyor. Eğer profesyonel bir eleştirmenseniz kaleminizi budaktan esirgememeniz, iyi şiir ve kötü şiir arasındaki farkı deşifre etmeniz elzemdir. Üslup elbette yapıcı olmalı ve şairi gerçekliğe çağırmalı. Çok şükür ki biz eleştirmen değiliz. :) Amacımız yüreklendirme ve doğru tespitlerle dostlarımızın şiirlerini yüceltmekten öteye gitmiyor. Şairin en önemli besin kaynağı “Ötekine İlgi”dir fikrimce.

Gelelim en önemli konuya. Her şair kendi şiirinin bir numaralı eleştirmenidir. İyi şiir yazabilmenin başat koşulunun; kötü bir şeyler yazdığında bunu her ne kadar zor olsa da kendine kabul ettirip, sayfayı karalamak olduğunu düşünüyorum. :)

Çok önemli bir soru bu, teşekkür ediyorum. İzin verirseniz bu soruyu şu noktaya çekmeye çalışacağım. Şiir yaşayan bir varlık mıdır?

Ben tam da böyle düşünüyorum. Şiir, yazarının bilinçaltı güncesi olduğuna göre; yazarını etkileyen bütün süreçler şiiri de etkiler. Moda tabiriyle söylersek; “Değişim, değişmeyen tek şeydir”.

Örneğin yaş olgusunu dikkate alalım. Her şairin bir çıraklık, kalfalık ve en nihayetinde ustalık dönemi vardır. Şair bir önceki şiirinin özeleştirisini yapacak ve farklı olanı yaratma çabasını sürdürecektir. Çevresel koşullar, medeni hali, ekonomik durumu, toplumsal konumu bu değişimi daha da hızlı boyutlara taşıyacaktır.

Yenilik arayışı ve tekdüzelikten kaçış; değişen bir hayatın güncesi için hiçbir artı çaba sarf etmeden gelecek doğal süreçlerdir. Yeter ki şair her daim olduğu gibi görüp, gördüğü gibi yazabilsin.

Okura gelince; iyi ve tutkulu bir okur şairin gelişiminden kendine pay çıkaracak ve bundan hem değer verdiği şair hem de kendi gelişimi adına mutluluk duyacaktır. Okuru rahatsız edecek olan daha çok dünyayı algılama açısından önderi kabul ettiği bir düşünce adamının, argo tabiriyle dönmesiyle ilintilidir. Böyle şairler elbet yeni okurlar kazanmakla birlikte eski ve sadık müttefiklerini kaybetmeye mahkûmdurlar. Sadece şairler değil, tüm düşünce adamları için en kötü kaderin bir önce yazdıklarıyla çelişkiye düşmek olduğunu düşünüyorum.

Türk dilinin yozlaşması artan popüler kültürün kaçınılmaz bir yan ürünüdür. Dünyanın her yerinde bu böyle. Klasik ve nitelikli hayat tarzından, sanat eserlerinden, davranış biçimlerinden uzaklaşan bir toplum var karşımızda.

Peki neden? Yanıt çok basit çünkü efendiler böyle istiyor! :)

Türk dili yozlaşıyor, çünkü; Türk Milli Eğitim Sistemi okumayan, sorgulamayan, birey olamayan bir nesil yetiştirme stratejisini benimsemiş.

Türk dili yozlaşıyor çünkü; aklın ve etiğin bu topraklarda hükmü geçmiyor. Her şeye olduğu gibi Türk Diline emek veren insan sayısı az. Ekonomik kaygılar nasıl olimpiyat şampiyonu yetiştirme şansımızı elimizde alıyorsa, Nobel ödüllü bir şair şansımızı da elimizden alıyor.

Demem o ki; okumayan topluma ulaşma şansı yok ki yozlaştırma şansı olsun. :)

Neo-liberalizmin Küçük Amerikası olmuş bir ülkenin insanı ne kadar yozlaşırsa, dili de o kadar yozlaşmaya mahkûmdur. Türk dilindeki yozlaşma türk toplumundaki sapkınlığın adeta barometresi, basıncı gösteriyor.:)

 Çözüm “bağımsızlığın karakter olduğu” bir nesil yetiştirebilmekte. O zaman sadece dilimiz değil, üretim biçimimiz, kültürel bilincimiz, siyasi gücümüz, medeniyet düzeyimiz, her bir şeyimiz doğru olacak.

10-Şiirin siyaseti olur mu? Bugün Sezai Karakoç. Okuyan Atilla İlhan’ı da seviyor ve okuyor? Bu durumu nasıl değerlendiriyorsunuz?

Şiir özgürdür tabii; hangi yürekte ses vereceği belli olmaz. Bildiğim tek şey; şiirin ancak düşünen ve içinde yaşamın öfkesini ve sorularını barındıran dimağlarda yer bulduğu…

Öyleyse iyi bir şiir siyasetin ta kendisidir; diyebiliriz. :) Hem Antik Çağların ilk siyasetçileri, ilk filozofları şair değil miydi? Şiir politik duruşunu bildiren bir manifestodur zaten. Ağaçlardan, çiçeklerden bahseden bir şiirde politiktir. “Ben çevremde yaşananlara duyarsız bir nihilistim.” der ve şairini ele verir. :)

İnsanoğlu, şu çelişkilerle dolu dünyada bir var olma sorunuyla, yaşam kavgasıyla baş başadır. Ama insan toplumsal bir varlık olarak bu kavgayı hiçbir zaman yalnız vermez. Toplumsal sınıfı ile birlikte mücadele vermektedir. Aynı toprağın çocukları olarak ulusuyla birlikte mücadele vermektedir. En nihayetinde dünya vatandaşı kimliği ile birlikte tüm insanlık için direnmek zorundadır.

 Okur nasıl ki; ekmeğini, toprağını, onurunu korumaktaysa şiirlerini de koruma yolunu seçer. O yüzden Türkiye de Nazım Hikmet bir numaradır. O yüzden Atilla İLHAN’ın dünya görüşünü okumuş ve sevmiş bir genç üniversiteli kalkıp Ahmet ALTAN kelamı okuyup sevmez.

Bu bağnaz bir yaklaşım değil kesinlikle, belkemiği olan normal bir insan davranışı sadece.

Her şeyi okumak, bunda kötü bir yan yok; sorun sınıfsal, ideolojik ve kültürel “Taraf”ını belirleyebilmekte. Gerisi ise hoşgörünün ilgi alanına giriyor efendim. :)